
Chi phí thuê tư vấn đọc bằng hạng mục, không đọc bằng mức giá
Hai bản chào nằm cạnh nhau. Một bản ghi một dòng phí nhỏ. Bản kia ghi một dòng phí lớn hơn nhiều lần. Trên đầu cả hai là cùng một chữ: tư vấn doanh nghiệp.
Người đọc hai bản chào đó so được hai con số trong vài giây. Thứ không so được trong vài giây là: hai con số ấy đang trả cho hai việc khác nhau đến mức nào.
Khác hạng mục, không khác mức độ
Khi hai dòng phí chênh nhau nhiều lần, phản xạ đọc đầu tiên là xếp chúng lên một thang: bản đắt là bản đắt hơn của cùng một thứ.
Nhưng dưới cùng một chữ tư vấn có ít nhất hai hạng mục khác nhau về bản chất.
Một hạng mục bán sự truyền đạt. Người mua nhận về cách nhìn, khung làm việc, tài liệu, câu trả lời cho câu hỏi của mình. Phần việc biến những thứ đó thành thay đổi trong doanh nghiệp nằm lại bên người mua.
Hạng mục kia bán việc được làm cùng đến khi có vật giao lại. Người mua cũng nhận cách nhìn, nhưng cái được nghiệm thu là một vật: một quy trình đã viết và đã có người làm theo, một bảng số đã chạy, một mối nối giữa hai bộ phận đã được định nghĩa. Có mốc thời gian, có người chịu trách nhiệm từng mốc, và có điều gì xảy ra nếu đến mốc mà vật đó chưa có.
Hai hạng mục này không xếp được lên một thang, vì chúng để lại hai loại thứ khác nhau. Chia con số lớn cho con số nhỏ thì ra một tỷ lệ — nhưng tỷ lệ đó đang so một buổi nghe với một việc làm xong, nên nó nói được rất ít.
Cả hai hạng mục đều có chỗ dùng thật. Một doanh nghiệp đang thiếu cách nhìn thì hạng mục thứ nhất là đúng việc, và trả nhiều hơn cho hạng mục thứ hai lúc đó là trả cho phần mình chưa dùng tới.
Ba câu đọc ra hạng mục trước khi đọc tới giá
Ba câu này có thể đặt cho bản chào nào, kể cả bản chào của tôi.
Khi kỳ làm việc kết thúc, vật gì nằm lại trong doanh nghiệp? Câu trả lời phải là một thứ nhìn thấy được và chỉ ra được — không phải một trạng thái như hiểu rõ hơn hay có định hướng.
Ai làm phần việc tạo ra vật đó — người bán, người của tôi, hay cả hai? Nếu câu trả lời là người của tôi, thì phần phí đang trả cho sự hướng dẫn, và lịch của đội ngũ phải được tính vào chi phí thật.
Nếu đến mốc mà vật đó chưa có thì sao? Có mốc nghiệm thu không, ai xác nhận, và chế tài là gì. Một hạng mục có chế tài và một hạng mục không có chế tài là hai sản phẩm khác nhau, dù cùng một dòng mô tả.
Ba câu trên không nói bản chào nào tốt hơn. Chúng chỉ kéo bản chào ra khỏi cột giá và đặt nó vào đúng hạng mục của nó. Sau đó mới so giá — và lúc đó chỉ so giá giữa những bản chào cùng hạng mục.
Vì sao danh sách chủ đề không đọc ra hạng mục
Hai bản chào khác hạng mục có thể liệt kê gần giống nhau: chiến lược, quy trình, đội ngũ, số liệu, bán hàng, vận hành.
Danh sách chủ đề nói nói về cái gì. Nó không nói ai làm và cái gì được giao lại. Tôi đã tách riêng cách đọc phạm vi bằng vật giao lại trong bài Dịch vụ tư vấn quản trị doanh nghiệp; bài này đứng trước bài đó một bước — ở chỗ người đọc còn đang nhìn hai con số và chưa biết mình đang so cái gì.
Hệ quả của việc đọc sai hạng mục có thể không nằm ở khoản tiền đã trả. Nó có thể nằm ở quý tiếp theo: doanh nghiệp đã chi một khoản, đã học được một điều, và vẫn chạy bằng cách cũ — vì phần việc biến cách nhìn thành vật nằm lại ở một người đang không có giờ trống.
Một phép đếm trước khi hỏi giá
Trước khi hỏi một dòng phí, viết ra một việc cụ thể muốn khác đi sau kỳ làm việc. Không viết vận hành tốt hơn. Viết theo dạng: việc X hiện quay về tôi để quyết; sau kỳ này nó được quyết ở cấp Y theo một tài liệu có tên.
Rồi ghi thêm hai dòng: ai sẽ viết tài liệu đó, và ai xác nhận nó đã được làm theo.
Nếu ba dòng đó viết ra được, thì mỗi bản chào đọc lên có thể tự xếp vào hạng mục của nó, và câu hỏi về giá trở thành một câu hỏi trả lời được. Nếu chưa viết ra được, thì việc cần làm trước chưa phải so giá — là làm rõ thứ mình đang muốn mua.
Một câu để giữ lại
Giá nói người bán muốn nhận bao nhiêu. Hạng mục nói người mua sẽ nhận lại cái gì.
Một con số không đọc được hạng mục của chính nó, nên đứng một mình nó không đắt cũng không rẻ — nó chỉ chưa đủ thông tin để quyết.
Nếu anh/chị muốn nhìn một tuần vận hành của chính doanh nghiệp mình bằng số liệu thật, mời anh/chị xem bảng ghi bảy ngày dưới đây.
Bảng ghi bảy ngày cùng Mentor Lữ Đình Luân: https://ludinhluan.vn/kham-kenh-7-ngay
Lữ Đình Luân — cố vấn chiến lược và tái cấu trúc doanh nghiệp. Phương pháp lõi: Hệ Thống Tự Chạy, Chẩn Đoán Doanh Nghiệp.
