
Họp nhiều mà không ra quyết định vì hai việc dùng chung một chữ họp
Một cuộc họp kết thúc. Người đứng lên, cầm sổ, đi ra. Ai bước vào phòng cũng biết thêm vài thứ so với lúc chưa vào. Nhưng trong sổ không có dòng nào ghi: việc này ai làm, tới ngày nào.
Tuần sau, cùng chủ đề đó quay lại trong lịch. Lần này có thêm một người được mời. Cuộc họp lại kết thúc theo cách cũ.
Có một chỗ đáng nhìn kỹ ở đây, và nó không nằm ở số cuộc họp. Nó nằm ở một câu hỏi nhỏ hơn: cuộc họp vừa rồi được mở ra để làm gì.
Hai việc đang dùng chung một cái tên
Trong lịch làm việc, chữ “họp” đang gánh ít nhất hai việc khác nhau.
Họp để đồng bộ thông tin. Mỗi người nói chỗ mình đang đứng, người khác nghe và biết. Kết quả của nó là một trạng thái chung trong đầu những người có mặt.
Họp để đóng một quyết định. Có một chọn lựa đang treo. Phòng họp là chỗ nó được đóng lại. Kết quả của nó là một dòng ghi ra được: chọn phương án nào, ai làm, tới khi nào.
Hai việc này cần hai thứ khác nhau để chạy. Việc thứ nhất cần đủ người đang nắm thông tin. Việc thứ hai cần có mặt người giữ quyền quyết, và cần những dữ kiện mà quyết định đó dựa vào.
Khi hai việc đi vào cùng một cuộc họp mà không ai tách ra, cuộc họp hoàn thành việc thứ nhất rồi hết giờ. Người ra khỏi phòng biết thêm. Còn chọn lựa thì vẫn treo ở đúng chỗ nó treo lúc bắt đầu.
Biên bản đọc được thứ mà cảm giác không đọc được
Cảm giác sau một cuộc họp dài là một thứ khó tin cậy: họp xong người ta có thể nhẹ đi, vì vừa nói ra được điều đang nghĩ. Nhẹ đi không phải là đã quyết.
Có một vật đọc được thay cho cảm giác. Mở ba biên bản họp gần nhất, rồi đếm số dòng có đủ ba thứ cùng lúc: một việc, một tên người, một ngày. Không đủ ba thì không tính.
Phép đếm này không chấm điểm ai. Nó chỉ cho ra một con số của riêng doanh nghiệp, và con số đó trả lời câu hỏi “các cuộc họp vừa rồi đã đóng được gì” theo cách mà không ai phải tranh luận.
Vì sao một cuộc họp không đóng được vẫn đi tới cuối giờ
Nếu một chọn lựa đi qua phòng họp nhiều lần mà không đóng, có vài điều kiện đáng kiểm trước khi nói về cách điều hành cuộc họp.
Người giữ quyền quyết không có mặt trong phòng. Những người có mặt bàn được, phân tích được, nhưng không ai trong số đó có thể nói câu cuối. Cuộc họp đi tới sát mép rồi dừng, và điều đó hợp lý.
Điều kiện để quyết chưa đủ. Thiếu một con số, thiếu một câu trả lời từ bộ phận khác, thiếu một bản báo giá. Phòng họp không sinh ra được dữ kiện đang thiếu.
Chưa ai nói ra rằng cuộc họp này là để quyết. Khi mục đích không được đặt lên bàn từ đầu, người tham gia đi theo nhịp quen: báo cáo, bổ sung, bàn thêm. Nhịp đó không có bước đóng.
Ba điều kiện trên nằm ở thiết kế của cuộc họp, không nằm ở mức tập trung của người dự. Và cả ba đều kiểm được trước khi mở lịch.
Một cuộc họp có giá, và cái giá đó tính được
Ở đây có một chỗ trống đáng chú ý: cuộc họp là một khoản chi có thật, nhưng nó không nằm trên bảng chi nào, nên không ai định giá nó.
Phép tính thì đơn giản, và nó dùng số của chính doanh nghiệp: số người trong phòng, nhân với số giờ, nhân với chi phí một giờ làm việc của từng người đó. Tôi không có số nào để điền thay anh/chị — phần này phải lấy từ bảng lương thật.
Rồi nhân thêm một con số nữa: cùng một chủ đề đã xuất hiện bao nhiêu lần trong lịch họp của quý vừa rồi.
Con số ra được không nhằm để cắt họp. Nó nhằm trả lời một câu khác: khoản tiền đó đang mua gì. Nếu nó mua về một trạng thái chung mà đội ngũ cần có, nó có giá trị thật. Nếu nó mua đi mua lại cùng một trạng thái cho cùng một chọn lựa, thì chỗ đáng nhìn không phải là nhân sự có tập trung hay không.
Phép đếm nhỏ để tự soi
Mở ba cuộc họp gần nhất trong lịch. Cuộc nào được mở ra để biết, cuộc nào để đóng một chọn lựa?
Trong những cuộc được mở ra để đóng: người giữ quyền quyết có trong phòng không?
Chủ đề nào đang xuất hiện lần thứ ba trở lên? Lần thứ nhất thiếu gì, và thứ đó đã được mang vào lần thứ hai chưa?
Ba câu này không nói doanh nghiệp của anh/chị đang sai ở đâu. Chúng chỉ cho ra một danh sách. Danh sách thì đọc được, còn cảm giác “họp hơi nhiều” thì không.
Nếu phải đổi một thứ
Có một thao tác nhỏ mà người chủ có thể làm ngay trong tuần: ghi mục đích vào ngay dòng tên của lịch họp. Một cuộc để đồng bộ thì ghi là để đồng bộ. Một cuộc để đóng chọn lựa thì ghi chọn lựa đó ra, kèm tên người sẽ nói câu cuối.
Thao tác này không làm cuộc họp ngắn đi. Nhưng nó làm lộ ra, trước khi mất giờ của ai, những cuộc đang được mở ra để quyết mà người quyết lại không có trong danh sách mời.
Một cuộc họp không ra quyết định chưa chắc là một cuộc họp bỏ đi — có những cuộc sinh ra để đồng bộ, và chúng làm xong việc của mình. Nhưng nếu một chọn lựa đã đi qua phòng họp lần thứ ba mà vẫn còn treo, thì thứ đang thiếu có thể không phải thêm một cuộc họp nữa, mà là điều kiện để nó được đóng lại.
Nếu anh/chị muốn nhìn một tuần vận hành của chính doanh nghiệp mình bằng số liệu thật, mời anh/chị xem bảng ghi bảy ngày dưới đây.
Bảng ghi bảy ngày cùng Mentor Lữ Đình Luân: https://ludinhluan.vn/kham-kenh-7-ngay
Lữ Đình Luân — cố vấn chiến lược và tái cấu trúc doanh nghiệp. Phương pháp lõi: Hệ Thống Tự Chạy, Chẩn Đoán Doanh Nghiệp.
