
Làm chủ nhưng làm cả Chủ nhật vì việc cứ quay về người chủ
Chủ nhật. Điện thoại sáng lên. Một tin nhắn hỏi giá. Và một câu trong nhóm nội bộ: trường hợp này xử lý thế nào anh?
Người chủ mở máy. Trả lời một tin. Duyệt một việc. Rồi thêm một việc nữa.
Tôi giữ cảnh này ở đúng chỗ đó. Chưa nói doanh nghiệp đang có vấn đề. Cũng chưa nói người chủ đang ôm việc.
Có giai đoạn người chủ trực tiếp làm nhiều việc, và đó là điều đã được chọn. Có người mở máy sáng Chủ nhật vì đây là khoảng yên tĩnh nhất trong tuần. Hai cảnh ấy nhìn từ bên ngoài giống nhau, nhưng không cùng một cấu tạo.
Chỗ đáng nhìn kỹ nằm ở nơi khác: cùng một loại việc quay về cùng một cái bàn, tuần này sang tuần khác, trong khi việc đó đã có người giữ.
Đếm giờ cho ra một con số, chưa cho ra một đường đi
Câu hỏi đầu tiên dễ đặt nhất là: một tuần anh/chị làm bao nhiêu giờ? Câu đó cho ra một con số. Nhưng con số đó chưa nói công việc đang được cấu tạo thế nào.
Hai người cùng làm bốn giờ ngày Chủ nhật. Người thứ nhất dùng bốn giờ để viết một bản kế hoạch mà không ai khác làm được thay. Người thứ hai dùng bốn giờ để trả lời bảy câu hỏi lẻ từ bảy người khác nhau. Cùng một số giờ, hai cấu tạo khác nhau hoàn toàn.
Nên tôi đổi câu hỏi sang một câu hẹp hơn, và đo được: việc nào đã đi tới tay người chủ trong ngày đó, và nó tới bằng đường nào?
Không lấy cả ngày. Không lấy cả doanh nghiệp. Lấy một đầu việc, rồi đi ngược nó.
Bảy vùng việc có thể quay về người chủ
Khi đặt cạnh nhau những đầu việc đã kéo người chủ trở lại bàn, có thể xếp chúng vào bảy vùng. Bảy vùng này là chỗ để khoanh, chưa phải chỗ để sửa.
Nhắc — việc không tự đi. Phải có người nhắc thì nó mới chạy tiếp.
Nhớ — thông tin cần để làm việc đó nằm trong đầu một người, không nằm ở chỗ người khác lấy được.
Chuẩn — chưa có mô tả đầu ra. Nên mỗi lần làm ra một kiểu, và lần nào cũng có một vòng sửa.
Duyệt — một câu đồng ý đang chặn việc đứng chờ. Việc đã xong phần của nó, nhưng chưa đi được.
Theo — không ai biết việc đang nằm ở đâu nếu không đi hỏi từng người.
Hỏi — câu hỏi của khách, hoặc của người trong đội, đi thẳng tới người chủ chứ không dừng ở nơi gần hơn.
Gọi — khi tình huống đi ra ngoài phần đã mô tả, người được gọi là người chủ.
Bảy vùng này không phải bảy nguyên nhân. Một việc rơi vào vùng Duyệt chưa nói quyền quyết định đang bị giữ sai chỗ — có thể nó đang được giữ ở đó một cách có ý thức. Vùng chỉ nói việc dừng ở đâu.
Hai thứ dễ bị nhập làm một
Trong bảy vùng trên, có một phân biệt tôi muốn giữ riêng ra, vì nó đổi cách đọc cả bảng.
Một việc đi qua người chủ: việc đã được xử lý tới một điểm, đã có đầu ra, đã chạm đúng điều kiện cần một quyết định, người chủ tạo ra phần thuộc về mình, rồi việc đi tiếp.
Một việc được làm tiếp bởi người chủ: việc tới bàn, và người chủ phải mở lại từ đầu, tìm thêm thông tin, sửa thêm đầu ra, hoặc trực tiếp hoàn thành một phần đang còn mở.
Hình thứ hai chưa phải hình sai. Nhưng hai hình đó không cùng một thứ, và gộp chúng vào một ô có tên là việc của chủ thì bảng đếm mất nghĩa.
Câu hỏi đi kèm: tôi đang là một điểm quyết định trên đường đi của công việc, hay đang là nơi công việc được làm tiếp?
Một phép đếm cho Chủ nhật tới
Nếu Chủ nhật tới anh/chị có mở máy, tôi đề nghị không thay đổi gì cả. Chưa sửa quy trình. Chưa nhắn cả đội rằng từ nay đừng hỏi nữa. Chưa chuyển quyền quyết định xuống chỉ để thử.
Mỗi lần một việc đi tới tay mình, ghi đúng một dòng, bốn ô:
Việc gì.
Ai đưa tới.
Họ cần mình tạo ra đầu ra gì.
Nó thuộc vùng nào trong bảy vùng ở trên, nếu lúc đó khoanh được.
Cuối ngày, đặt các dòng đó cạnh nhau và chia làm hai cột: đi qua tôi và được làm tiếp bởi tôi. Đừng dùng hai cột để chấm tốt xấu. Cũng đừng đặt mục tiêu làm cho cột thứ hai bằng không.
Một ngày chưa đủ để nói về cấu trúc. Nhưng một ngày đủ để thấy Chủ nhật của mình đang chứa loại việc nào — và đó là thứ mà con số giờ không nói ra.
Chỗ bài này dừng
Bài này dừng ở Ở ĐÂU. Nó chưa trả lời vì sao việc lại đi về đó, và chưa nói nên làm gì trước. Hai câu ấy cần nhiều hơn một bảng ghi của một ngày.
Nếu cảnh ở đầu bài quen, có một bài khác cùng nhánh đáng đọc cạnh bài này: Làm chủ không có thời gian cho gia đình: ở nhà rồi mà vẫn đang trực. Bài đó đi vào buổi tối, và vào một phân biệt khác — giờ làm và giờ trực.
Còn ở đây, tôi giữ lại đúng một câu:
Lần gần nhất một việc kéo tôi trở lại bàn vào Chủ nhật — nó cần đi qua tôi để lấy một quyết định, hay nó tới tôi để tôi làm tiếp?
Nếu cảnh ở đầu bài quen và anh/chị muốn ghi lại một ngày của mình theo cách trên, mời anh/chị xem bảng ghi bảy ngày dưới đây.
Bảng ghi bảy ngày cùng Mentor Lữ Đình Luân: https://ludinhluan.vn/kham-kenh-7-ngay
Lữ Đình Luân — cố vấn chiến lược và tái cấu trúc doanh nghiệp. Phương pháp lõi: Hệ Thống Tự Chạy, Chẩn Đoán Doanh Nghiệp.
