
Đào tạo nhân viên mới nên đếm từ ngày vào tới ngày tự làm được việc
Tuần thứ sáu. Người mới đã qua buổi đào tạo từ tuần thứ hai, đã nhận tài liệu, đã làm được việc. Và vẫn còn một cảnh lặp lại mỗi vài ngày: người mới xoay ghế sang hỏi người cũ một câu, người cũ trả lời trong nửa phút rồi quay về việc của mình.
Cảnh đó nhìn qua thì bình thường, có khi còn dễ chịu — đội ngũ giúp nhau. Chỗ đáng nhìn kỹ nằm ở chỗ khác: buổi đào tạo đã khép lại bốn tuần trước, mà câu hỏi thì chưa khép.
Đang đếm ngày đào tạo, chưa đếm ngày tự làm được việc
Khi nói về đào tạo nhân viên mới, con số được nhắc tới là con số đầu vào: đào tạo mấy buổi, tài liệu bao nhiêu trang, ai kèm, kèm bao lâu.
Có một con số khác, nằm ở đầu ra, và chưa chắc đã được ghi: số ngày từ hôm người đó bước vào tới hôm họ làm trọn một lần việc mà không có câu hỏi nào quay về người cũ.
Con số đầu vào đo công sức bên đào tạo đã bỏ ra. Con số đầu ra đo thứ khác hẳn: hệ thống đã ghi lại được bao nhiêu phần cách làm việc của chính nó.
Hai con số này đi riêng. Một doanh nghiệp có thể tăng số buổi đào tạo mà số ngày kia không ngắn lại chút nào.
“Tự làm được việc” gồm ba mốc, không phải một
Chữ tự làm được nghe như một vạch đích. Khi đặt nó cạnh công việc thật, nó tách thành ba vạch khác nhau:
Làm được khi tình huống khớp mẫu. Đơn hàng bình thường, khách bình thường, hồ sơ đủ. Đây là vạch đến sớm, và cũng là vạch dễ bị nhầm với cả ba.
Làm được khi gặp ngoại lệ. Khách xin điều gì đó nằm ngoài mẫu. Người mới biết tới mức nào thì tự quyết, qua mức nào thì hỏi lên, và hỏi ai.
Làm được mà không ai phải đọc lại. Kết quả đi thẳng sang bước sau, không dừng ở bàn một người để soát.
Ba vạch này có thể cách nhau xa. Một người có thể đứng ở vạch thứ nhất từ tuần thứ hai và dừng ở đó nhiều tháng — vì chưa ai nói cho họ biết vạch thứ hai nằm ở đâu.
Nên câu hỏi bao lâu thì người mới làm được việc chưa trả lời được, chừng nào chưa nói rõ đang hỏi vạch nào.
Kèm bằng miệng dựng ra một người làm được bên cạnh một người khác
Kèm trực tiếp có sức mạnh thật: nó nhanh, nó chạm đúng tình huống đang xảy ra, nó sửa được ngay. Và nó có một tính chất cần nhìn thẳng.
Lời nói không để lại bản sao. Câu trả lời nửa phút ấy đi vào đầu một người, không đi vào chỗ nào khác. Người thứ hai vào sau có thể hỏi lại đúng câu đó. Người kèm trả lời lại từ đầu, và lần này có thể trả lời hơi khác, vì trí nhớ không chép lại nguyên văn.
Chỗ này đáng nhìn kỹ sau vài tháng: một đội ngũ trong đó mỗi người có thể đang làm theo một phiên bản hơi lệch nhau của cùng một việc, mà không ai nhìn thấy chỗ lệch — vì chưa có bản nào để đặt cạnh.
Bài Giao việc cho nhân viên hiệu quả: trước khi trách người, kiểm chữ “xong” trên trang này nói về một lần giao việc. Chỗ đang bàn ở đây là lần thứ hai mươi: cùng một câu hỏi, cùng một câu trả lời, trả lời lại từ đầu.
Một bản ghi, chép từ một lần làm thật
Thứ thay được những câu trả lời lặp lại không phải một bộ tài liệu dày. Nó là một bản ghi, và nguồn của bản ghi đó quan trọng không kém độ dài của nó.
Bản ghi viết từ mong muốn thì mô tả việc nên diễn ra thế nào. Bản ghi chép từ một lần làm thật thì mô tả việc đã diễn ra thế nào — kể cả những chỗ vòng vèo mà không ai định đưa vào tài liệu.
Cách lấy: lần tới có một ca bình thường chạy qua, ghi lại nguyên lần đó. Quay màn hình, hoặc ngồi cạnh và ghi từng bước, hoặc để chính người làm đọc to ra trong lúc làm. Sau đó mới cắt gọt.
Và có một phần phải viết thêm, vì nó không hiện ra trong một ca bình thường: biên độ quyết định. Việc này tự quyết tới đâu. Qua mức nào thì hỏi lên. Hỏi ai, trong bao lâu thì được trả lời.
Phần biên độ là phần có thể bị bỏ lại, vì nó không nằm trong một lần làm bình thường nào để mà chép ra.
Phép đếm trong ba mươi ngày tới
Với người mới đang vào trong tháng này, có thể để một cột trống trong hồ sơ của họ và điền dần:
Ngày vào.
Ngày làm trọn một ca khớp mẫu, không câu hỏi.
Ngày xử lý trọn một ngoại lệ, không câu hỏi.
Ngày kết quả đi thẳng sang bước sau mà không ai soát lại.
Bốn ô này cho ra ba khoảng cách. Khoảng nào dài nhất là chỗ đáng xem trước.
Khoảng từ ngày vào tới vạch thứ nhất dài, thì phần thao tác chưa được ghi lại. Khoảng từ vạch thứ nhất tới vạch thứ hai dài, thì phần biên độ chưa được nói ra. Khoảng từ vạch thứ hai tới vạch thứ ba dài, thì vấn đề có thể không nằm ở người mới nữa — mà ở chỗ bước soát đã thành một thói quen của hệ thống.
Một người cho ra bốn ô. Bốn ô chưa đủ để kết luận về cách đào tạo của cả doanh nghiệp. Chúng đủ để lần tuyển sau có một thứ đặt cạnh.
Đào tạo nhân viên mới được đo bằng công sức bỏ vào thì có thể tăng mãi mà số ngày không ngắn lại. Đo bằng số ngày tới lúc câu hỏi thôi quay về, nó trỏ ngay vào chỗ hệ thống chưa chép lại chính mình.
Nếu anh/chị muốn thử bốn ô ghi trên với người mới trong tháng này, mời anh/chị xem bảng ghi bảy ngày dưới đây.
Bảng ghi bảy ngày cùng Mentor Lữ Đình Luân: https://ludinhluan.vn/kham-kenh-7-ngay
Lữ Đình Luân — cố vấn chiến lược và tái cấu trúc doanh nghiệp. Phương pháp lõi: Hệ Thống Tự Chạy, Chẩn Đoán Doanh Nghiệp.
