
Quy trình chăm sóc khách hàng sau bán, khâu nằm ở quãng chưa có chủ
Một đơn đã chốt. Khách đã trả tiền. Hai ngày sau, khách nhắn lại một câu về thứ họ vừa nhận.
Tin nhắn đó đi tới máy ai?
Nếu nó đi tới máy người đã bán đơn ấy, có một chỗ đáng nhìn kỹ. Doanh nghiệp đã có cách bán. Có thể cũng đã có cách giao. Nhưng giữa lúc tiền vào và lúc khách thôi hỏi, còn một quãng chưa được đặt tên. Quãng đó là nơi lời hứa lúc bán được nghiệm thu — và nó là chỗ một quy trình chăm sóc khách hàng sau bán thực sự làm việc, hoặc không có mặt.
Hai việc dễ bị nhập làm một
“Chốt đơn” đóng lại một việc: khách đồng ý mua.
“Nghiệm thu” đóng lại một việc khác: khách thấy thứ mình được hứa đã có thật.
Khi hai việc này chưa được tách, một đơn được tính là hoàn tất ở thời điểm tiền vào. Người bán được ghi công ở đó. Và từ mốc đó trở đi, quãng còn lại không còn chặng nào có chủ. Nó không bị bỏ — nó được làm, bởi bất cứ ai có mặt lúc khách hỏi.
Đó là một khác biệt nhỏ về cách ghi, và nó đổi cả đường đi của việc.
Vì sao việc quay về người đã bán
Người đã bán là người đang giữ nhiều thông tin về đơn ấy: khách được hứa gì, bằng chữ nào, trong hoàn cảnh nào, và chỗ nào khách đã lưỡng lự.
Phần thông tin ấy, nếu chưa được ghi ở đâu, không có chỗ để nào ngoài đầu người đó và cuộn tin nhắn trong máy người đó.
Nên khi khách hỏi lại, câu hỏi tìm tới chỗ có thông tin. Việc quay về người đã bán không phải một thói quen xấu của ai. Nó là đường đi hợp lý của một hệ chưa ghi lại thứ nó cần.
Và một lần quay về chưa đủ để gọi đó là cấu trúc. Ba lần, với ba đơn khác nhau, do ba khách khác nhau hỏi, thì đáng ghi lại.
Cái giá nằm ở đơn kế tiếp
Đơn này vẫn xong. Khách vẫn được trả lời, có khi còn được trả lời tốt hơn người khác trả lời.
Chỗ mất nằm ở nơi khác: khoảng thời gian người bán không còn để dùng cho đơn đang chờ. Việc cũ có thể chặn người đó khỏi việc mới, mà báo cáo thường không hiện ra điều đó — vì cả hai việc đều được làm xong.
Ở đây đáng nói bằng trục mượn và trả. Lúc doanh nghiệp còn nhỏ, người bán kiêm cả khâu sau bán có thể là bình thường: chưa đủ việc để tách ra cho một người riêng. Hệ mượn người bán một quãng. Chuyện bắt đầu ở chỗ khác — khi số đơn đã lớn lên mà quãng mượn ấy chưa được trả lại cho một chỗ nào cả.
Có một thứ nữa đi mất cùng lúc: bằng chứng. Khâu sau bán là một chỗ gần với câu trả lời cho “thứ mình bán có chạy được không”. Khi quãng đó nằm rải trong tin nhắn riêng của từng người, doanh nghiệp thường không giữ lại được gì để nói với người khách tiếp theo.
Ba thứ cần ghi và một thứ không cần ghi
Thứ không cần ghi: lời thoại. Chuyện viết sẵn câu nói đã bàn ở bài về quy trình bán hàng chuẩn, và bài đó nói về chặng trước khi khách đồng ý. Chặng sau khi khách đồng ý cần ba thứ khác:
Mốc nghiệm thu. Thời điểm nào đơn này được coi là khách đã nhận đủ thứ được hứa — và ai là người xác nhận mốc đó. Không có mốc thì đơn không có điểm kết, nên nó kéo dài tới khi khách thôi nhắc.
Người nhận câu hỏi sau mốc. Một cái tên, không phải một nhóm chat. Một nhóm chat nhận được tin nhưng không nhận được việc.
Chỗ để của thứ đã hứa. Khách này được hứa gì, viết ở đâu, và người thứ hai mở ra có đọc hiểu được không. Đây là phần có thể quyết định việc có chuyển đi được hay không.
Ba thứ này không dựng thêm phòng ban nào. Chúng chỉ di chuyển thông tin từ đầu một người ra một chỗ hai người đọc được — việc có thể làm bên cạnh cách xây dựng quy trình làm việc đang có.
Một phép đếm để tự soi
Lấy ba đơn đã chốt gần nhất. Với từng đơn, trả lời đúng hai câu:
Sau khi tiền vào, câu hỏi đầu tiên của khách đi tới máy ai?
Người đó có phải người đã bán đơn ấy không?
Nếu cả ba đơn cho ra cùng một cái tên, còn một con số đáng đếm tiếp: trong lúc người ấy trả lời ba câu hỏi đó, có đơn nào khác đang chờ họ?
Phép đếm này kéo ra một vật chứng, không kéo ra một ý kiến. Và nó trả lời được bằng cuộn tin nhắn đã có, không cần đợi ai nhớ lại.
Khâu sau bán, ở chỗ nào chưa được ghi tên, không thiếu người làm. Nó thiếu một người được ghi tên.
Nếu anh/chị muốn nhìn một tuần vận hành của chính doanh nghiệp mình bằng số liệu thật, mời anh/chị xem bảng ghi bảy ngày dưới đây.
Bảng ghi bảy ngày cùng Mentor Lữ Đình Luân: https://ludinhluan.vn/kham-kenh-7-ngay
Lữ Đình Luân — cố vấn chiến lược và tái cấu trúc doanh nghiệp. Phương pháp lõi: Hệ Thống Tự Chạy, Chẩn Đoán Doanh Nghiệp.
